Türkiye CDN Sağlayıcıları Karşılaştırması: Net Karar Rehberi

Türkiye’de CDN (Content Delivery Network) seçimi, sadece “siteler hızlansın” hedefiyle yapılmamalı. Yanlış seçim, asıl trafiğinizin gecikmesini azaltmak yerine maliyet ve yönetim yükü artırabilir. Bu rehberde Türkiye’ye odaklanan CDN sağlayıcılarını; ölçülebilir kriterler, kurulum/entegrasyon yaklaşımı ve maliyet yapısı üzerinden net şekilde karşılaştıracaksınız. Son bölümde de, kendi kullanım senaryonuza göre hangi CDN tipini seçmeniz gerektiğini aksiyon planı olarak göreceksiniz.

CDN seçiminde önce net hedef koyun: Hız mı, koruma mı, bant genişliği mi?

CDN sağlayıcıları aynı anda üç farklı ihtiyacı hedefleyebilir: içerik dağıtımı (hız), güvenlik (WAF/DDoS/Rate Limit) ve maliyet kontrolü (origin yükü + egress/bant genişliği). Doğru sağlayıcıyı seçmek için önce hedefinizi netleştirin.

Hedef 1: Türkiye’de sayfa yüklenme süresini düşürmek

Sayfa yüklenmesi; DNS/TLS kurulumu, ilk bayt (TTFB) ve önbellekten (cache) gelen nesnelerin boyutu gibi parçalara ayrılır. CDN’de “hız” değerlendirmesi yaparken tek bir hız metriğine bakmayın.

Kritik ölçümler: - TTFB/First byte düşüşü: CDN, HTML’yi veya kritik asset’leri edge’den servis edebiliyor mu? - Cache hit ratio: Aynı içeriklerin ne kadarının origin’e gitmeden karşılandığı. - TTFB + download hız: Önbelleğe düşen içeriklerde hız artıyor mu?

Hedef 2: Web uygulama güvenliği ve bot trafiği

CDN’in sağladığı güvenlik katmanı, özellikle Türkiye’de bot trafiği ve DDoS denemelerinde önem kazanır. WAF/JS challenge gibi özellikleri olan CDN’lerde yönetim yükü azalır.

Kritik kontrol: - WAF (Web Application Firewall) kural setleri ve yönetim granülerliği - Rate limiting ve bot azaltma - Sertifika yönetimi ve TLS termination konumu (edge’de mi origin’de mi?)

Hedef 3: Origin maliyetini düşürmek

CDN’in en somut faydası, origin kaynaklarına giden istek sayısını ve egress’i azaltmasıdır. Bu nedenle fiyatı sadece “Gbps” ya da “band genişliği” üzerinden değil, cache etkinliği üzerinden okumak gerekir.

Kritik kontrol: - Cache politika türleri: path bazlı, header bazlı, cookie bazlı - Güncelleme (purge/invalidate) süreleri - Origin shield/benzeri mekanizma: Aynı nesne için çoklu edge istekleri origin’e yükleniyor mu?

Türkiye’de CDN karşılaştırma tablosu: Teknik ve operasyonel kriterler

Aşağıdaki tablo; Türkiye odaklı CDN seçiminizde her sağlayıcıyı aynı çerçevede değerlendirmeniz için tasarlanmıştır. Burada belirleyici olan “ne kadar hızlı olduğunu iddia ettiği” değil; raporlama ve doğrulama imkânıdır.

Not: Türkiye’de “POP sayısı” tek başına yeterli değildir. Cache policy ve logların kalitesi, aynı POP’a sahip iki CDN arasında bile belirgin fark yaratır.

En sık yapılan 5 CDN hatası ve net doğrulama yöntemi

CDN satın alırken ya da yapılandırırken oluşan hataların büyük kısmı, yanlış varsayımlardan kaynaklanır. Aşağıdaki kontrol listesi her sağlayıcıda aynı ölçümü yapmanıza yardım eder.

1) Cache’i otomatik açıp dinamik içerikleri kırmak

Yanlış cache kuralı; login sayfaları, kişiselleştirilmiş içerikler ve ödeme sayfalarında sorun çıkarır. - Çözüm: Öncelikle cache’i yalnızca statik dosyalarda (CSS/JS/Images) devreye alın. - Doğrulama: Ücretli/kişisel sayfalarda header/cookie bazlı hariç tutma test edin.

2) Purge/invalidate süresini görmeden karar vermek

Güncelleme gecikmesi, kampanya sayfalarında gelir kaybı demektir. - Çözüm: Purge işlemini hem “tek URL” hem “path” senaryosunda test edin. - Doğrulama: Aynı URL’in edge’den servis edilme süresini ölçün (ör. curl ile farklı zamanlarda kontrol).

3) “TLS edge’de sonlanıyor” varsayımına güvenmek

TLS’in bitiş noktası; handshake süresi ve güvenlik davranışını etkiler. - Çözüm: Sağlayıcı panelinde TLS termination ve origin TLS ayarlarını kontrol edin. - Doğrulama: İlk istek yanıt süreleri ve sertifika zinciri davranışını inceleyin.

4) Orijin yükünü azaltmayan cache tasarımı

İstek oranı yüksek projelerde cache’in hit ratio’su düşerse CDN maliyeti artar ve origin yine zorlanır. - Çözüm: Cache TTL’yi içerik yaşam döngüsüne göre belirleyin. - Doğrulama: Cache hit ratio raporunda zaman içinde iyileşme olup olmadığına bakın.

5) WAF/Rate limit’i sadece “açtım kapattım” mantığıyla kullanmak

Güvenlik kuralları yanlış ayarlanırsa meşru trafiği de etkileyebilir. - Çözüm: Önce log modunda veya düşük etkiyle deneyin. - Doğrulama: 403/429 gibi yanıt kodlarını, farklı kullanıcı segmentlerinde takip edin.

CDN entegrasyonu: Türkiye odaklı test planı (sağlayıcılar arası adil kıyas)

Sadece panel ekran görüntülerine bakarak karşılaştırma yapmayın. Aşağıdaki test planı, sağlayıcıları aynı koşullarda kıyaslamanıza imkân verir.

H3: Hazırlık

• Uygulamanız için iki senaryo belirleyin: 1) Statik asset (ör. 200KB CSS/JS görsel) 2) HTML (ör. ana sayfa)
• Aynı saat aralığında test yapın.
• Tarayıcı ve ölçüm aracında standardizasyon uygulayın (ör. aynı throttling profili).

H3: Ölçüm adımları

Aşağıdaki ölçümleri her CDN sağlayıcıda yeniden yapın: 1) İlk erişimde TTFB 2) İkinci erişimde cache’in davranışı (cache açıldıktan sonra) 3) Yanıt başlıklarında cache davranışı (Cache-Control/ETag benzeri) 4) Purge sonrası toparlanma süresi 5) WAF devredeyken 403/429 oranı

H3: Basit bir doğrulama örneği

Aynı URL için farklı CDN’lere geçişten sonra başlıkları kontrol edin: - curl -I https://your-domain.example/path - Yanıtlarda cache ile ilgili header’lar (sağlayıcıya göre değişir) ve sertifika zinciri davranışı incelenir.

Maliyet: “Gbps ucuz” yerine toplam maliyeti cache üzerinden okuyun

Türkiye’de trafik artışına bağlı maliyet sürprizi yaşamamak için, fiyatı request ve cache hit üzerinden hesaplayın. Aşağıdaki çerçeve, farklı CDN’ler arasındaki ücret modelini karşılaştırmayı kolaylaştırır.

Toplam maliyet hesabında kullanacağınız 4 veri

• Aylık toplam istek sayısı (requests)
• Aylık egress/bant genişliği (varsa paket içi ve aşım)
• Cache hit ratio hedefiniz (ör. %70/%85 gibi)
• Purge/invalidasyon sıklığı (kampanya ve içerik güncellemesi)

Net karşılaştırma yaklaşımı

• Aynı trafikte: Cache hit oranı yüksek olan CDN, origin isteklerini azaltır.
• Origin istekleri azalınca: hem gecikme düşer hem de bazı sağlayıcıların “origin fetch” maliyeti/limitleri daha az etkiler.

Sonuç: Türkiye CDN tercihi için aksiyon planı

Bu karşılaştırmanın sonunda hedefiniz, “en popüler CDN” değil; ölçtüğünüz metriklerde sizin uygulamanız için en iyi davranışı sağlayan CDN olmalı. Aksiyon olarak:

1) Önce statik + HTML için bir test senaryosu kurun; TTFB ve cache hit ratio’yu aynı koşullarda karşılaştırın. 2) Purge ve TLS termination davranışını doğrulayın; kampanya/rehber içeriklerinde güncelleme gecikmesini ölçün. 3) Güvenlik tarafında WAF/rate limit için 403/429 oranını takip edecek bir izleme planı oluşturun. 4) Son adımda fiyatı cache etkinliğiyle birlikte okuyun: request + egress + purge sıklığınızı birlikte hesaplayın.

NetKıyas’ta sağlayıcıları karşılaştırırken bu kriterleri sabit tutarsanız, Türkiye trafiğiniz için hangi CDN yaklaşımının daha doğru olduğuna dair kararınız hızlanır ve hatalı kurulum riski düşer.