Türkiye CDN Sağlayıcıları Karşılaştırması: Fiyat, Performans, Plan

Türkiye’de CDN seçimi, sadece “sayfa açılışı hızlansın” talebiyle yapılmamalıdır. CDN; cache (önbellek) davranışı, TTL (time to live) mantığı, içerik temizleme (purge) süreçleri, TLS/SSL kurulumu ve trafik filtreleme gibi teknik kararlarla doğrudan performansa etki eder. Bu rehberde Türkiye’de yaygın CDN sağlayıcılarını; ölçülebilir metrikler ve kontrol listeleri üzerinden karşılaştıracaksınız. Ayrıca “hangi CDN hangi senaryoda doğru?” sorusuna net cevap verecek bir seçim çerçevesi oluşturacağız.

CDN neyi hızlandırır? Doğru kriterleri belirleyin

CDN, kullanıcı ile sunucu arasına yerleşen dağıtık edge (uç) noktaları sayesinde istekleri daha yakından yanıtlar. Hız kazanımı, her içerik türünde aynı olmaz. Bu yüzden sağlayıcı karşılaştırmasını şu başlıklara ayırın:

Statik içerik (CSS/JS/resim): CDN performansının en hızlı görüldüğü alandır.
Dinamik içerik (HTML, uygulama yanıtları): CDN’in “tam sayfa” mı yoksa yalnızca “edge cache” mi sunduğu belirleyicidir.
Önbellek temizleme (purge) hızı: Yeni içerik yayınlandığında kaç dakikada eski içerik kalkıyor?
Akıllı yönlendirme ve origin (kaynak sunucu) seçimi: Trafiğin doğru yere gitmesi gecikmeyi azaltır.
TLS/SSL ve SNI/ALPN: Edge üzerinden TLS sonlandırma (termination) yapılabiliyor mu?
Koruma katmanları: DDoS/WAF var mı, bot yönetimi var mı?

Bu çerçeveyle ilerlemek, “fiyat ucuz” veya “hız çok iyi” gibi tek boyutlu değerlendirmeleri devre dışı bırakır.

Karşılaştırmada mutlaka isteyin: ölçüm planı

CDN sağlayıcılar genelde “hızlanma” sunar ama ölçüm yöntemi şarttır. Şu testleri standartlaştırın:

Önce-sonra testi: CDN devreye almadan önce ve sonra aynı URL’lerde ölçüm.
Kayıtlar: Edge lokasyonuna göre TTFB (first byte) ve toplam yüklenme süresi.
Cache hit oranı: Sağlayıcının raporlarında “hit/miss” oranı görülebiliyor mu?
TTL senaryosu: Önbelleği 1 dk, 10 dk, 1 saat yaptığınızda güncelleme süresi ne oluyor?

Bu ölçümleri uygulamadan yapılan seçim, yatırımın geri dönüşünü belirsizleştirir.

Türkiye’de CDN sağlayıcısı seçerken ana farklılıklar

Türkiye’de hizmet veren CDN sağlayıcılar arasında en büyük farklar genelde şu başlıklarda görülür. Bu maddeleri “liste kontrol” gibi kullanın.

1) Edge lokasyonları ve erişim yönlendirme

CDN’in Türkiye’deki kullanıcılar için edge’e ne kadar hızlı ulaşabildiğini sağlayıcıdan örnek ölçüm isteyin.
Yönlendirme algoritması (bölge/ASN bazlı optimizasyon) varsa, raporlama ekranlarında görünürlük arayın.

Net kriter: Aynı URL için Türkiye içinden yapılan TTFB ölçümünde varyans (değişkenlik) çok yüksek olmamalıdır.

2) Cache kontrolü: TTL, varyant ve purge

CDN maliyeti kadar teknik kontrol de önemli.

Aşağıdaki özellikler yoksa “hızlı ama yönetilmez” sonuç ortaya çıkar:

Cache TTL ayarı (header bazlı veya kural bazlı)
Cache key (varyant) yönetimi: Örneğin Query string, Cookie veya Header’a göre cache ayrı mı tutuluyor?
Purge API / yönetim paneli: Dosya bazlı mi alan bazlı mı temizleniyor?
Soft purge / stale-while-revalidate: Eski içerik kalkana kadar kullanıcıya stale içerik servis ediliyor mu?

Net kriter: Güncelleme yaptığınızda (ör. CSS dosyası) purge ısrarla “manuel bekletme” gerektirmemeli.

3) Origin koruması ve yönlendirme davranışı

CDN’in origin’e yük bindirmesi de mümkündür.

Origin pull (CDN’in sunucudan çekmesi) mi var, edge’in kendi kendine cache doldurma (preload) desteği var mı?
Cache miss durumunda origin’e aynı anda çok sayıda istek giderse “thundering herd” yaşanır.
Sağlayıcı tarafında request coalescing veya benzeri mekanizma var mı?

4) TLS/SSL, HTTP/2 ve HTTP/3

Türkiye’de kullanıcıların mobil trafiği yüksek olduğundan protokol katmanı önem kazanır.

Edge üzerinden otomatik sertifika yönetimi var mı?
HTTP/2 etkin mi, HTTP/3 (QUIC) destekleniyor mu?
Origin’de TLS var mı yoksa TLS sadece edge’te mi sonlanıyor?

5) Trafik koruması (WAF) ve log/raporlama

CDN bazen hız, bazen güvenlik ürünü gibi satılır. Gerçekte ikisi birlikte yönetilmelidir.

WAF kuralları: OWASP benzeri setler var mı?
Loglar: “URL bazında” ve “ülke/ASN bazında” raporlama yapılabiliyor mu?
Rate limit: Anahtar uç URL’lerde bot trafiği kontrol edilebiliyor mu?

Türkiye CDN sağlayıcıları: karşılaştırma modeli

Piyasada birçok CDN bulunur; ancak “aynı kriterlerle” değerlendirilmezse doğru seçimi yapmak zordur. Bu bölüm, NetKıyas kullanıcılarının kararını kolaylaştıracak somut bir kıyas modelidir.

Karşılaştırma tablosu (sağlayıcıdan talep listesi)

Aşağıdaki tabloda, sağlayıcıdan yanıt almanız gereken noktalar var. Her satırı “var/yok” veya “hangi seçenekle” şeklinde doldurun.

Kriter	Neyi etkiler?	Sağlayıcıdan beklenen yanıt
Cache TTL kontrolü	Güncelleme gecikmesi	Header/kural bazlı TTL, en düşük TTL sınırı
Cache purge yöntemi	Yayınlanma sonrası doğrulama	Purge API/panel, dosya/URL/regex temizleme
Cache key varyant	Dinamik sayfada çakışma	Cookie/query/header ile cache davranışı
Cache hit oranı raporu	Maliyet ve performans	Hit/miss raporu + zaman grafikleri
Origin shield / request coalescing	Cache miss kaynak yükü	Thundering herd önleme mekanizması
TLS/SSL otomasyonu	Kurulum süresi	Edge TLS yönetimi, otomatik sertifika
HTTP/2/HTTP/3	Transfer hızları	Destek ve etkinlik bilgisi
WAF/DDoS özellikleri	Uygulama güvenliği	Rate limit, bot kontrol, log görünürlüğü
Log & analytics	Sorun giderme	Granüler log, dışa aktarma (export)
Fiyatlandırma metriği	Bütçe	Trafik/istek/GB bazlı net model

Bu tabloyu doldurup sağlayıcıları yan yana koyduğunuzda “benzeri” tekliflerin farkı netleşir.

Senaryo bazlı seçim: hangi CDN hangi kullanıcıya uygun?

Aşağıdaki senaryolarda karar kriteri değişir.

İçe dönük blog / içerik site (çoğunlukla statik)

Öncelik: cache hit oranı ve purge hızı
Ek gereksinim: Görsel/CSS/JS için verimli sıkıştırma (gzip/brotli)

E-ticaret (dinamik sayfa ağırlığı + kampanya)

Öncelik: cache key kontrolü (query/cookie ayrımı)
Purge: Kampanya ürün güncellemelerinde hızlı invalidation
Güvenlik: WAF + bot/crawler yönetimi

SaaS / uygulama (JSON/API + dinamik HTML)

Öncelik: Dinamik cache kurgusu ve origin load yönetimi
Log: API endpoint bazında raporlama

Fiyatlandırma nasıl okunmalı? Gizli maliyetleri ayıklayın

CDN fiyatlarını karşılaştırırken “aylık toplam” tek başına yetmez. Çünkü bazı sağlayıcılar: - trafiği GB bazında faturalayabilir, - bazıları istek (request) bazında, - bazıları hem kullanım hem de bant genişliği üst limitleriyle çalışır.

Net maliyet için üç veri toplayın

Aylık toplam istek (requests)
Aylık toplam veri transferi (GB/GBps)
Cache hit oranı hedefiniz (ör. %70–%90 aralığı)

Ardından sağlayıcının fiyat modeline şu şekilde bağlayın: - Cache hit yükseldikçe origin’den çekilen veri azalır. - Cache miss artarsa origin yük ve bazı paketlerde maliyet artışı görebilirsiniz.

Bütçe tahmini yapmanın pratik yolu

CDN devreye almadan önce mevcut trafiği ölçün.
CDN sonrası için “beklenen hit oranı”nı hedefleyin.
Sağlayıcının dokümanındaki raporlar üzerinden gerçek hit oranını izleyin.

Net kriter: Sağlayıcının rapor paneli, aylık maliyet ile doğrudan korelasyon kurulabilecek detayda olmalı.

Kurulum ve işletim: “hız” kadar “operasyon” da fark yaratır

CDN performansı sadece devreye alma anında değil, sonraki günlerde de etkilenir. Aşağıdaki operasyon kontrol noktaları, Türkiye’de gerçek kullanıcı trafiğinde kaliteyi belirler.

1) DNS ve yönlendirme (CNAME/ANAME/proxy)

DNS geçişlerinde TTL değerini düşürmek gerekir.
Planlı geçiş yapın: önce tek alt alan adı, sonra tüm alan.

2) Önbellek stratejisi: içerik türüne göre kural

Dosya adları hash’li ise (ör. app.abc123.js) TTL uzatılabilir.
Hash’siz dosyalarda (ör. /logo.png) TTL kısaltın veya purge stratejisi belirleyin.

3) Sık yaşanan hata: “dinamik içerik cache yüzünden bozuluyor”

Bunu önlemek için: - Cookie/query/header’a göre cache davranışını kural bazlı ayarlayın. - Admin paneli ve kullanıcıya özel sayfalarda cache’i kapatın.

4) Güncelleme doğrulaması: purge + tarayıcı cache

Cache purge yaptıktan sonra kullanıcı tarafında gecikme olabilir. Bu yüzden: - CDN purge tamamlandıktan sonra “bekleme yapmadan” ölçüm alın. - Tarayıcı önbelleğini atlayarak doğrulayın (ör. incognito test veya hard reload).

Güvenlik ve uyumluluk: WAF ve TLS birlikte düşünülmeli

Türkiye’de özellikle e-ticaret ve SaaS’ta, CDN güvenlik katmanı gecikme kadar önemlidir.

Edge üzerinden TLS sonlandırma, sertifika yönetimini sadeleştirir.
WAF kural seti varsa, uygulama sunucusunun CPU yükü azalır.
Rate limit ile login/checkout gibi kritik uçlarda istek kontrol edilebilir.

Net kriter: WAF etkinlikleri (blocked/logged) raporlanmalı ve dışa aktarılabilmeli.

Uygulanabilir seçim akışı (10 adım)

Aşağıdaki akış, sağlayıcı seçim sürecini somutlaştırır.

Trafik türlerini ayırın: statik/dinamik/API
Aylık requests ve GB verisini çıkarın
Hedef cache hit oranını belirleyin
Sağlayıcıdan TTL/purge/dinamik cache key kontrolünü yazılı alın
TLS/HTTP2/HTTP3 desteklerini netleştirin
WAF ve log raporlamasını kontrol edin
2–3 lokasyon için TTFB ölçüm testi isteyin
Cache miss senaryosunda origin yükünü değerlendirin
Fiyat modelini “gerçek kullanım” üzerinden hesaplayın
İlk ay gözlem planı kurun: hit oranı, hata oranı, purge sonrası doğrulama

Sonuç: Türkiye’de CDN seçimini ölçümle tamamlayın

Türkiye CDN sağlayıcıları arasında doğru tercihi, “genel hız vaadi” değil; cache kontrolü, purge hızı, raporlama detay seviyesi ve güvenlik katmanının yönetilebilirliği belirler. Uygulamanızın statik/dinamik dağılımını çıkarın, yukarıdaki tabloyu sağlayıcılardan yanıtlarla doldurun ve en az bir TTFB/doğrulama testiyle seçim yapın. NetKıyas’ta birden fazla teklifi bu çerçeveyle yan yana koyduğunuzda, hangi CDN’in sizin senaryoda maliyet-performans dengesini sağladığı kesinleşir.

İpucu olarak: CDN’i devreye almadan önce purge stratejisini, TTL planını ve ölçüm metriklerini yazılı hale getirin. Devreye aldıktan sonra ilk 7 gün hit oranı ve güncelleme doğrulamasını izleyin; ardından bütçe ve kural ayarlarını net biçimde revize edin.