Cloud Yedekleme (S3 vs R2 vs B2) Karşılaştırması: Net Seçim Rehberi

Bulut yedekleme servisleri, sunucuda yaşanacak donanım arızası, yanlış silme (human error) ve fidye saldırıları sonrası geri dönüşün hızını belirler. Ancak S3, R2 ve B2’nin fiyat modeli ve erişim mimarisi aynı değildir; bu da toplam maliyeti doğrudan etkiler. Bu rehberde S3, R2 ve B2 için net metrikler üzerinden karşılaştırma yapacak, ardından hangi senaryoda hangisini seçeceğinizi adım adım belirleyeceksiniz.

Cloud yedekleme için önce 6 ölçüt: aynı şeyi karşılaştırın

Servis seçmeden önce “yedekleme maliyeti”nin sadece aylık depolama ücreti olmadığını netleştirin. Aşağıdaki 6 ölçüt, S3/R2/B2’de farkı yaratan kalemlerdir:

Depolama (GB-ay): Yedeklediğiniz toplam veri büyüdükçe maliyet artar.
İşlem maliyeti (PUT/GET): Çok küçük dosya ve sık geri yükleme yapanlarda öne çıkar.
Veri çıkışı (egress): Backup restore için dışarı veri çıkarma maliyeti belirleyicidir.
Yaşam süresi (retention) ve versiyonlama: Versiyonlama açıkken saklanan kopya sayısı maliyeti artırabilir.
Şifreleme ve anahtar yönetimi: Sunucu tarafı şifreleme (client-side) veya servis tarafı şifreleme fark yaratır.
Erişim modeli: API uyumluluğu (S3 API), hız ve coğrafi yakınlık (region) geri yükleme sürelerine etki eder.

Hedef senaryoyu net yazın

Yedekleme seçimi, kullanım şekline göre değişir. Örneğin: - “Haftada bir full yedek + günlük incremental” (restore nadir, yazma düzenli) - “Günde çok sayıda küçük log dosyası” (PUT sayısı yüksek) - “Sık restore / test ortamı kurma” (GET + egress yüksek)

Bu senaryoyu yazmadan yalnızca “ucuz GB” bakmak yanlış sonuca götürür.

S3, R2 ve B2: teknik olarak aynı mı?

Bu üç servis “object storage” sınıfındadır. Yani dosyayı dosya sistemi gibi değil, obje olarak depolar; erişimi API üzerinden yapılır.

S3 (Amazon S3): En yaygın ekosistem. AWS IAM, lifecycle policy, versiyonlama ve entegrasyonlar çok olgundur.
R2 (Cloudflare R2): Cloudflare ağının avantajlarından yararlanır; S3 uyumlu API sunar. Özellikle Cloudflare altyapısı kullananlarda pratik fayda sağlar.
B2 (Backblaze B2): Uzun yıllardır object storage olarak bilinir. Basit fiyatlandırma yaklaşımı ve kullanıcı dostu yaklaşımıyla öne çıkar.

Not: Bu servislerin “aynı görünüp aynı çalışmaması” normaldir. Özellikle API çağrıları ve data çıkışı tarafında maliyet ayrışır.

Maliyet karşılaştırması: hangi kalemlerde fark büyür?

Aşağıdaki tablo, tipik bir yedekleme kullanımında (Aylık 1TB depolama, ayda 2 restore, aylık 50-100GB veri çıkışı gibi) farkın nereden çıkacağını anlatır. Burada rakamlar; bölge, sağlayıcı tarife ve kullanılan araçlara göre değişebilir. O yüzden “kalem bazlı” düşünmek en net yöntemdir.

Ölçüt	S3	R2	B2	Kimde avantaj çıkar?
Depolama (GB-ay)	Piyasada yaygın; tarife katmanlı	Depolama fiyatı rekabetçi	Depolama fiyatı çoğu senaryoda düşük	Depolama ağırlıklı kullanımda rekabetçi olan
Versiyonlama/lifecycle	Çok seçenekli, maliyet kontrolü mümkün	Politikalar var; servis ekosistemine bağlı	Basit yaklaşımla yönetim	Versiyonlama/retention planlayan
PUT/GET işlemleri	Detaylı ayrışma; küçük dosya varsa maliyet artabilir	İşlem maliyetleri senaryoya göre ölçeklenir	PUT/GET yaklaşımı net tarifelerle gelir	Küçük dosya çoksa doğru model
Veri çıkışı (egress)	En çok maliyet yaratan kalemlerden	Cloudflare ağ yaklaşımıyla pratik farklılık olabilir	Egress tarife modeli önemli	Restore ve dış çıkış yapan
Gezinme/geri yükleme hızı	Bölge seçimi belirleyici	Cloudflare yakınlık etkisi	Bulunduğunuz konuma bağlı	Restore süresi kritikse

Net hesap yöntemi (kopyala-yapıştır mantığı)

1) Toplam depolama: Gün sonunda elinizde olan toplam obje boyu (GB/TB). 2) Lifecycle: “Kaç gün saklıyorum?” ve versiyonlama açık mı? 3) Aylık PUT/GET: - Full yedek: N dosya = her dosya için 1 PUT. - Restore: her dosya için 1 GET. 4) Egress: Restore dosyalarını sunucunuza indirirken dışarı veri çıkışı maliyeti olabilir.

Örnek formül (kabaca): - Aylık maliyet = Depolama + PUT maliyeti + GET maliyeti + (restore sırasında) Egress

Bu formülü kullandığınızda “sadece GB ucuz” algısı yerine gerçek toplam maliyeti görürsünüz.

Performans: “aynı hız” diye düşünmeyin

Yedekleme servisleri arasındaki performans farkı genelde şu üç faktörden gelir:

1) Region / ağ yakınlığı

S3’te bölge seçimi (ör. eu-west, tr’ye yakın değilse) restore hızını etkiler.
R2’de Cloudflare ağ yakınlığı daha hissedilebilir olabilir.
B2’de de konum seçimi ve rota pratikte belirleyicidir.

2) Dosya boyutu ve parça (chunking) stratejisi

Küçük dosya sayısı (PUT/GET) arttıkça hem maliyet hem de “metadatadan gelen gecikme” artar. Net yaklaşım: - Veritabanı yedeklerini mümkünse tek bir arşiv (ör. pg_dump -> tar.gz) olarak saklayın. - Dosya yedeklerinde incremental için rsync tabanlı fark almayı düşünün; sonra farkı arşivleyip obje olarak yükleyin.

3) Eşzamanlı yükleme

Birçok istemci; aynı anda birden çok parçayı (multipart upload) veya eşzamanlı objeyi yükler. Bu ayarlar restore süresini ve yükleme penceresini ciddi etkiler.

Güvenlik: “yedek şifreli olsun” tek kriter değil

Güvenliği tek cümleyle özetlemek yetersiz: Şifreleme nerede yapılıyor, anahtarı kim tutuyor ve erişim yetkileri nasıl veriliyor?

Client-side şifreleme (önerilen net yaklaşım)

Yedekleri servis tarafına göndermeden önce şifrelemek, servis hesabı ele geçse bile okunabilirliği azaltır.
AES-256 gibi standart bir şema kullanılabilir; anahtar yönetimi için KMS veya kendi anahtar kasanız tercih edilebilir.

Bu yaklaşım üç servis için de kullanılabilir ve “hangi sağlayıcı daha güvenli” sorusunun cevabını güçlendirir.

IAM ve erişim kontrolü

S3 tarafında IAM politikaları çok ayrıntılıdır.
R2’de de erişim anahtarları ve token mantığıyla aynı prensip uygulanır.
B2’de bucket/authorization mantığıyla yetki kurgulanır.

Net kontrol: Yedekleme yapan hesap sadece gerekli minimum izinlere sahip olmalı (ör. sadece ilgili bucket’a write ve/veya read).

S3 vs R2 vs B2: net seçim senaryoları

Aşağıdaki karar listesi “tek doğru” iddia etmez; ama net şartları koyar.

Hız + ekosistem entegrasyonu öncelikse: S3

S3’ü seçmeniz gereken durumlar: - Mevcut yedek araçlarınız özellikle AWS ekosistemiyle iyi entegre. - Versiyonlama/lifecycle gibi politika yönetimini ayrıntılı ve yerleşik şekilde istiyorsunuz. - Erişim yönetimi ve loglama/denetim gereksinimi yüksek.

Net kontrol listesi: - Bucket versioning açık mı? - Lifecycle policy ile kaç gün/kaç kopya saklanıyor? - Backup restore senaryosunda veri çıkışı maliyetini hesapladınız mı?

Bulut maliyetini düşürmek ve Cloudflare kullanıyorsanız: R2

R2’yi öne çıkaran koşullar: - Cloudflare kullanıyorsunuz (ör. CDN, WAF) ve mimari uyum istiyorsunuz. - “Bize geçen maliyet kalemleri” arasında depolama + pratik erişim önemli. - S3 API uyumluluğu sayesinde mevcut araçları yeniden kullanmak istiyorsunuz.

Net kontrol listesi: - Yedekleme/restore trafiğinin hangi yöne aktığını (egress) maliyet hesabına eklediniz mi? - İstemci tarafında eşzamanlı yükleme ayarlarını test ettiniz mi?

Depolama odaklı, basit fiyat arayan ve hızlı başlangıç isteyen: B2

B2’nin uygun olduğu noktalar: - Depolama maliyeti ana baskıysa. - Nesne depolamayı basit bir tarifeyle yönetmek istiyorsanız. - Yedek verisi büyüyor ve “aylık sabit maliyet” öne çıkıyorsa.

Net kontrol listesi: - PUT/GET yoğun kullanımda işlem maliyetini toplamın içine dahil ettiniz mi? - Restore sıklığınız düşükse egress maliyeti toplamı nasıl etkiliyor?

Restore testi: kararın tek doğrulaması

Servis seçimini en net hale getiren şey, “yedek dosyası oluşturup geri yükleyebiliyor musunuz?” testidir.

7 adımda restore testi

Aylık/haftalık bir gün belirleyin.
Test için tek bir yedek arşivi seçin (ör. son tam backup).
Şifreleme kullanıyorsanız, anahtar erişiminin hazır olduğundan emin olun.
Cloud bucket’tan indirip yerel doğrulama yapın (checksum).
Uygun restore komutunu çalıştırın (DB için restore, dosya için arşiv açma).
Süreyi ölçün: indirme + çözme + geri kazanım.
Süreyi hedefinizle kıyaslayın: ör. “90 dakikada ayağa kalkmak istiyoruz”.

Bu testte yedek arşivinin boyutu kadar “dosya sayısı” ve şifre çözme süresi de görünür olur.

Yaygın hatalar: S3/R2/B2 farkını yanlış yorumlatan şeyler

Sadece depolama fiyatına bakmak: Toplam maliyeti belirleyen kalem çoğu senaryoda işlem + egress olur.
Küçük dosya yedeklemek: PUT/GET sayısını artırır; maliyeti yükseltir ve performansı düşürür.
Versiyonlama açıp retention planlamamak: Yanlışlıkla çok daha fazla veri birikebilir.
Restore prosedürünü hiç denememek: En kritik veri restore edilemezse yedek değersizdir.

Sonuç: Net aksiyon planı

İlk hamlede “hangisi daha ucuz?” yerine 1 senaryo seçin ve toplam maliyeti kalem kalem hesaplayın: depolama + PUT/GET + restore egress. Sonra aynı gün içinde en az bir kez restore testi yapın ve süreyi hedefinizle kıyaslayın.

Net öneri: - AWS ekosistemi ağırlıklı ve politika detayları önemliyse S3 ile başlatın. - Cloudflare mimarisi kullanıyor ve maliyeti pratik şekilde düşürmek istiyorsanız R2’yi öne alın. - Depolama maliyeti ve basitlik ön plandaysa B2 güçlü bir başlangıçtır.

Kararı kesinleştirmenin yolu test ve hesap: 30 gün içinde gerçek kullanım metriklerinizi çıkarın (GB, PUT/GET, restore süresi) ve planı tek seferde revize edin.